Home >> Θέατρο >> Ο Σόλων και ο Λουκάς

Ο Σόλων και ο Λουκάς

Το τηλεοπτικό κοινό ήρθε σε επαφή με τους ήρωες τον Ιούνιο του 1972 και παρέμεινε συντονισμένο στην ΕΙΡΤ έως τον Φεβρουάριο του 1974 και για 103 επεισόδια. Σε κείμενα του Κώστα Μουρσελά και με πρωταγωνιστές τους Γιώργο Μιχαλακόπουλο και Βασίλη Διαμαντόπουλο. Εκείνος και Εκείνος.

Το καλοκαίρι του 2025 ο Αλέξανδρος Ρήγας σκηνοθέτησε τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τον Λεωνίδα Κακούρη δίνοντας τους τούς ρόλους του Λουκά και του Σόλωνος. Αμφότεροι, αγκαλιάζουν τους χαρακτήρες τους και τους αποδίδουν με απλότητα, χιούμορ, αυτοσαρκασμό και πολλές αναφορές στην τωρινή πραγματικότητα. Διότι, δυστυχώς, από την εποχή του στρατηγού Μακρυγιάννη και των απομνημονευμάτων του έως την εποχή της επάρατου δικτατορίας και της σημερινής, στην ελληνική κατάσταση και κοινωνία επαναλαμβάνονται με μεγάλη συχνότητα οι τάσεις τις ευνοιοκρατίας, του νεποτισμού, του πελατειακού κράτους, της διασπάθισης του δημόσιου χρήματος, των πάσης φύσεως διευκολύνσεων.

Πρόκειται για δύο άστεγους. Κατ επιλογήν, άνεργους. Σε 365 ημέρες έχουν κάνει έξι μεροκάματα και αυτά αφορούσαν τη φροντίδα κατοικίδιων! Παρά ταύτα, διεκδικούν επίδομα! Περιπλανωμένοι αλλά καθόλου δυστυχισμένοι. Τους συναντάμε σε μια στάση λεωφορείου με διάθεση για φλερτ, να κοιμούνται σε παγκάκια στο πάρκο, να ονειρεύονται πρωινό ξύπνημα δίπλα στη θάλασσα και με κωμικό τρόπο να απαξιώνουν, με τη δέουσα σοβαρότητα, τους σιδερωμένους γραφειοκράτες και την ακαμψία τους. Ανακρίνουν, κρίνουν και απορρίπτουν. Το “αυγό”, δηλαδή το σύστημα, πολτοποιεί και συνθλίβει τις συνειδήσεις. Η ιεραρχία μέσα στο “αυγό” κάνει τις προσωπικότητες μονοδιάστατες και τετριμμένες. Παρόμοιες ζωές, παρόμοια παράπονα και ατασθαλίες, παρόμοια παραστρατήματα, ταραχές, προστριβές και αδιέξοδα. Μοναξιά.

Ο Σόλων και ο Λουκάς δεν μοιάζουν με τους πρωταγωνιστές του Μπέκετ. Δεν έχουν αφεθεί στη μιζέρια, όπως στο Τέλος του Παιχνιδιού ούτε ζουν τη μέρα της μαρμότας όπως στο Περιμένοντας τον Γκοντό.

Οι δυο τους, σε στιγμές που αφήνονται στην άνευ όρων συζήτηση, ρεμβασμό και ανεμελιά, παρουσιάζουν τη θέληση για άνεση, ξεκούραση, ερωτισμό με το άλλο φύλο και καλοπέραση. Καυτηριάζουν το παρελθόν τους και κρύβονται από τις μνήμες. Αναπαριστούν γεγονότα αλλοτινών καιρών αλλά κατά τη διάρκεια της εξιστόρησης εμφανίζονται αρχέτυπα. Με κυριότερο εκείνο της μάνας. Ορίζει και εν πολλοίς καθορίζει την πορεία του βίου. Είναι η αντανάκλαση για την προσέγγιση, τον παρορμητισμό της προδιάθεσης, τη φροντίδα και τις σχέσεις με τις γυναίκες. Ο εαυτός από τη μία και οι γονείς απέναντί. Ενίοτε, η μνήμη, κάπου σκοντάφτει, ανακαλύπτει κάποιο κρυμμένο μυστικό και προκαλεί εκνευρισμό για την επανεμφάνιση μιας, επιμελώς, κοιμισμένης υπόθεσης. Είναι τα ένστικτα. Η αρχαία μορφή της Ελένης. Μάνας, ερωμένης, συμβόλου καθορισμού της τιμής, άπιαστο όνειρο και μακρινός στόχος. Ίσως, και το θύμα που επωμίζεται όλα τα κακώς κείμενα χάριν απλούστευσης.

Οι δυο τους δίνουν μάχη με την ανθεκτικότητα της θέλησης απέναντι στη ρουφήχτρα της πολτοποίησης που σαν την Καλυψώ υπόσχεται πολλά σε περίπτωση υποταγής. Η σύγκρουση της ροπής προς την τεμπελιά και η εναντίωση με την αγχώδη καθημερινότητα. Άλλωστε, αμφότεροι, με πτυχίο ή όχι (ιδού η επικαιρότητα) θεωρούν πως η γήινη απεικόνιση του παραδείσου είναι μια αμμουδιά με συντροφιά ένα καρπούζι ή ένα ταψί με γεμιστά. Δεν θα τα χαλάσουμε στις λεπτομέρειες!

Ο αχός που επαναλαμβάνεται σαν αρχαίος διθύραμβος. Δεν πιστεύουν ότι υπάρχουν άλλες δυνάμεις, καταστάσεις και ιδιότητες. Τα φαινόμενα δεν έχουν θεϊκή προέλευση. Η πίστη είναι παραδοχή και δεν απαιτεί επαλήθευση καθώς οι αισθήσεις και το μυαλό είναι περιορισμένα μπροστά σε όσα μας υπερβαίνουν. Στα βυζαντινά χειρόγραφα του 9ου και 10ου αιώνα παρατηρούμε ότι η μουσική είναι στενογραφική, ενώ από τον 16ο και 17ο αιώνα γίνεται ολόγραφη και προσχεδιασμένη στο ανθίβολο. Έτσι και το σχέδιο των ηρώων μας. Εμφανίζει, περίπου, τι θα γίνει. Σατιρίζουν την τυποποίηση και τα επαναλαμβανόμενα κλισέ. Η μουσική της παράστασης είναι ο υποβολέας. Η τραγωδία είναι η δύναμη και το μέτρο. Παρουσιάζεται στους θεατές μια σύγχρονη τραγωδία σε κωμικά σχήματα με τα κατά ποιόν (λιγότερο) και κατά ποσόν (εντονότερα) μέρη της. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, με τα δομικά στοιχεία της: Πρόλογος, Πάροδος (είσοδος χορού), Επεισόδιο (διάλογος δύο ή τριών), Στάσιμο (συνηθέστερα μοιρολόι), Έξοδος. Αλλά και τα ουσιαστικά: Μύθος, Ήθος, Ποιητική γλώσσα, Νοήματα, Μουσική, Όψη (κοστούμια, σκηνικά).

Το αρχαίο ελληνικό θέατρο βασίστηκε στην ανάγκη της ανάστασης των νεκρών και στο να έρθουμε σε επικοινωνία μαζί τους. Αναγέννηση της φύσης και τελετές για την ψυχή του πεθαμένου. Η θρησκεία είναι ή πολιτική, που φοβίζει και κυβερνάει ή είναι αντιπολίτευση της τυραννίας, η οποία κολακεύει το μέρος των ανθρώπων θέτοντας σε αμφιβολία τους ισχυρούς. Η βία και η κομπίνα εξευτελίζονται. Παραδείγματα, ο Οιδίπους, η Ηλέκτρα, η Αντιγόνη.

Το θέατρο δεν ήταν μια λατρεία του σώματος όπως ήταν η γυμναστική, η ζωγραφική και ο χορός. Ήταν μια μελέτη του ανθρώπου. Σύμβολα περιπτώσεων, ανθρωπίνων καταστάσεων, ψυχολογικών διαστάσεων και μεταφυσικής. Αναδύεται ένα αίσθημα βαθιάς δικαιοσύνης και πάθους. Η ηθική ζωή βοηθά στη στήριξη σε έναν κόσμο συμβιβασμών και υπολογισμών που μικραίνουν την ύπαρξη.

Ώρα να φύγω

Όμως, εδώ τελείωσα. Ώρα να φύγω.
Όπως θα φύγετε κάποτε κι εσείς.
Και τα φαντάσματα της ζωής μου
θα μ’ αναζητούν τώρα τρέχοντας μες στη νύχτα
και τα φύλλα θα ριγούν και θα πέφτουν.
Έτσι συνήθως έρχεται το φθινόπωρο.
Γι’ αυτό σας λέω ας κοιτάξουμε τη ζωή μας
με λίγη περισσότερη συμπόνια
μιας και δεν ήτανε ποτέ πραγματική.

Τάσος Λειβαδίτης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *